Je kunt hier in Andalusië prima eten. Heel veel gewoon spul als paella en tapas maar dan net even anders dan thuis natuurlijk, maar ook wat exotischer lekkers. Zo zit er vlak bij onze B&B een mooi restaurantje waar je afgelopen zondag een heerlijke mince-and-onion pie kon krijgen, compleet met mushy peas en yorkshire pudding. Echt lokaal heb ik me laten vertellen, want die lui zitten hier al vijfentwintig jaar.

Maar maandag was die zaak dicht, dus moesten we wat anders gaan zoeken. Geen straf, natuurlijk, want er is hier genoeg. Volgens de B&B-mensen moesten we de indiër op de hoek maar eens proberen. Echt héél goed, zeker weten. Nou zijn we hier niet zo bekend, dus het was even zoeken, maar uiteindelijk zagen we toch, naast de drukke pizzeria, een lange grijze man voor een leeg etablissement staan met “Palace of India” er op. Hebbes!

Er waren heel veel vrije tafeltjes en binnen een minuut bracht de grijze man al een schaal popadoms met dipsausjes, dus dat ging al goed en de bestelde pints stonden er ook zomaar!

Toen bleef de grijze man bij onze tafel staan wachten terwijl wij het menu bestudeerden, en daar werd ik toch wat ongemakkelijk van. Eerst maar een soepje? What kind? Vroeg hij op strenge toon. Nou, vegetable maar, kijken wat ze daarvan bakken. Medium or mild?

Jeetje, voor soep al? En ik weet uit ervaring dat je daarmee moet oppassen, want medium kan variëren van wel lekker pittig via bloody hot tot hellfire, maar we zijn op vakantie en wie de dood vreest is een lafaard, niet dan? “Medium.” zei ik stoer. Mijn vrouw is wat verstandiger dan ik en die hield het maar op mild. Maar hij ging nog niet weg. “And the main course?” Iets met kip en wat groentes, ook maar medium. Mijn vrouw was nog steeds verstandig, die koos weer voor mild.

Toen was hij even weg, maar binnen luttele minuten stond hij er weer, met twee diepe schalen rokende rode soep. Wie weet wat voor groente daar in zit? dacht ik nog.

De soep bleek dubbel heet, niet alleen van temperatuur, maar ook van mate van terugbijten. Per hap ging het meer pijn doen. Eerst de lippen, dan steeds verder totdat je de blaren in de bek had. Maar ik hád medium besteld, dus eigen schuld.

Maar mijn vrouw leed ook al in stilte, dus ik vroeg maar eens om een hapje. Dat was ook al zo heet! En ze had mild besteld! Foute boel! Dat zei ik ook, en daarop schoof ze het bord weg: “Ik doe het niet langer.” Maar daar stond de grijze man alweer: wat er aan de hand was? Too hot. Waarom had ze dan medium besteld? Had ze niet, zeiden wij. “Where are you from?” vroeg hij plotsklaps. “Netherlands.” “Holland.” sprak hij corrigerend. “No, Frisia.” zei ik toch maar.

Hij liet iemand de soep weghalen en bleef zelf staan. Of ik wel wist wat wij in Sri Lanka uitgevreten hadden? Huh? Waar gaat dit over? Nu werd hij fel: of wij geen geschiedenisles hadden op school? The Dutch in Sri Lanka, from 1640 to 1796! Of ik dat vergeten was! En hij stak een priemend vingertje in mijn richting met wat bijbehorende kwaaie blikken.

Ondertussen laveerde iemand om hem heen om onze hoofdgerechten neer te zetten, met een mandje wel heel vet naan brood, en we wilden al aanvallen maar zaten eerst nog even met de bezetting van Ceylon. Dus ik vertelde hem dat dat de VOC was en dat wij daar niks mee te maken hadden, maar hij was nu eenmaal bezig en ging helemaal los: nee, dat waren de Engelsen! Dus ik weer: meneer, er waren er twee, een Engelse en een Nederlandse, beide private ondernemingen, daar heb ik nooit iets mee te maken gehad, en ik nam eindelijk een hap, in de verwachting dat ik nu wel vrij snel in de hens zou staan.

Nee, dus. Het was géén medium! Zelfs geen mild. Eigenlijk smaakte het naar niks. Ik nam manmoedig nog een paar happen, maar het werd er niet beter op, dus ik keek mijn vrouw eens aan: is dat van jou wat? Ze schudde haar hoofd en zei: alleen een beetje weeïg. Tis niks. Naast onze tafel stond de grijze man nog steeds te tieren over de Nederlanders, de Engelsen en de Portugezen en wat die krengen allemaal aangericht hadden daar, en ik had het wel gehad. Vrijwel tegelijk schoven mijn vrouw en ik de borden weg. Daar schrok hij van. Wat er mis was? Maar net toen ik heel giftig wilde antwoorden kwam er een groepje Engelsen binnen en daar stoof hij op af. Toen die goed en wel bepopadomd waren richtte ik me fier op en zei: check, please. Daar schrok hij weer wakker van. Of we nog een glaasje very strong liquor wilden?

Nu was het mijn beurt om streng te kijken: “No. Just the check. Nothing more.”

Sierk Meijer, Fuengirola, Spanje, 12 oktober 2017.

“It Fean leit der mar migerich hinne” sis ik tsjin de frou as we op de merke by de Feanster toer oanride. No ja, merke, fiif kreamen en in fiskboer, mar wy helje der elke saterdei in ferhipt lekker stikje tsiis en der stiet altyd in poerbêste bakker dy’t foar in pear sinten aldermachtichst lekker gebak hat, dat dat is in tradysje wurden. Neam ús âlderwetsk ast wolst, mar wy ha lekker tsiis en gebak, no sa! Mar dy merke stiet op it parkearterrein en dêrom bliuwt der mar in hiel lyts stikje oer om de auto del te setten en dan ha se dêr ek noch wol gauris eveneminten om mar sa folle mooglik folk der hinne te lûken, en dan kinne jo de auto net kwyt.

Sa is it hjoed ek. Flak foar de merke stiet in ferreinde tinte mei in nustje paraplu’s der foar, en der galmet hjir en dêr wat. Ferrek, dat is ek sa, se ha hjoed koarenfestival. En it postsegeltsje parkearterrein stiet al oan de harses ta fol. Nei goed Wâldsk gebrûk steane der ek al wat auto’s dwars foar, tusken en omhinne. Dat wurdt neat. Dan mar by de âld bank? Nee, dêr stiet it ek al fol. No, dan mar nei de Jumbo sis ik, en ik wit wol dat ik dat net dwaan moat, mar je dogge wol ris wat foar in stikje tsiis.

Sa ryd ik it parkearterrein fan ‘e Jumbo op, kin eins ek net oars, want yn de tiid dat ik by de merke stie te wachtsjen binne der al fiif auto’s achter my oan kommen en dy krûpe al hiel ticht tsjin my oan wylst se om it leven op it gaspedaal wâdzje. Ik kin net fuort, dat dan mar fan godsegenedegreep en sa. Mar ik ryd al lyk op in oerdwers steande Audi oan en dêr achter steane noch fjouwer, allegearre net op offisjele fakken. No bin ik dat wol wend, want yn de Wâlden binne we net sa fan de fakjes, mar dit is wol slim. Hjirwei kin ik al sjen dat alle fakken fol binne en der ride noch wol in stik as tolve auto’s om dy’t noch hieltyd sykje. Faaks stoppet der ien om mem der út te litten, dan kin dy de karre mar troch de Jumbo triuwe. Ik mik mar op it twade paad, want dêr liket it wat rêstiger, mar dat wie mar skyn, want mei dat ik dêr hinne stjoer komme der fan fjouwer kanten guon op my ôf en ik kin mar amper by de bumpers del tikselje. Dan sjoch ik op it fierste ein dat der in wyt ljochtsje oan in auto brânt en omdat se allegearre de oare kant út geane sykje ik dat mar op.

It wie mar in ferrekt lyts autoke dat der wei kaam en der is wat kreatyf parkeard dat ik pas der eins net tusken, mar mei wiere deadsferachting knoei ik dochs de âld Renault der yn. En dan moat je der noch út, de doar kin op in kierke en as ik no de bealch hiel bot ynlûk en earst de iene poat en dan in bytsje sá, nee, bliksem dan kom ik fêst, dan de oare poat en krekt sa, en hiel fersichtich steane we nei in minuut as wat dochs neist de auto. Mar dan moatte we noch oer it parkearterrein hinne en dêr jeie dikke BMW’s en Mersedesen om it botste. Wy slûpe by in Mazda del dy’t midden yn de wrâld ferlitten is en kinne krekt foar in Passat del op it trotwaar springe. As we fan it terrein ôf rinne skeurt der in reade Honda, oeral spoilers en skirts en brede bantsjes, fol gas by ús del en wit op tritich meter dochs mar moai in stik rubber op de wei te brânen. Dat kin de BMW achter him net op him sitte litte en dy jout noch wat mear gas om dan fuort fol yn de ankers te gean oars knalt er op dy Honda en dêr ha se yn de Wâlden in pesthekel oan, jonge hjer.

Uteinlik berikke we de tsiisboer en de bakker en kuierje mei de hannen fol werom troch de spielende rein. “Ferdomme!” sis ik út de grûn fan myn hert as we sawat by de yngong fan it terrein binne. “Wat is der oan?” freget myn frou, mar dan snapt se it ek. Wy moatte der ek wer wei!

Sierk Meijer, septimber 2017.

Iedere zenuw in mijn moede lijf giert van de stress — opgelopen tijdens een zeer hectische late dienst in mijn techno-middenkaderbaantje bij ‘s lands noodlijdenste multinational — als ik ‘s avonds om kwart voor elf mijn fiets bestijg. Dertien kilometer naar huis fietsen zal de gemoederen een beetje tot bedaren kunnen brengen. Maar na ongeveer een kilometer weet ik dat het niet genoeg zal zijn. Er is zoveel spanning opgebouwd dat dat niet met rust alleen te verhelpen valt, en ik weet bijna zeker dat ik straks met een hondehumeur thuis zal komen. Wat te doen? Er zit maar één ding op. Het Uiterste Paardemiddel. Ik huiver en krijg kippevel bij de gedachte, besluit toch door te zetten. Ik Zal Naar Huis Fietsen Door De Monniksgreppel!

Bijna duizend jaar geleden uitgesleten door monniksvoeten kronkelt het zich voort, verborgen door enorme bomen, over een stuk van zo’n vijf kilometer nog te befietsen, komt uit vlak bij mijn woonplaats, wordt dan doorsneden door een klinkerweg en strekt zich schier onbegaanbaar uit tot de begraafplaats waar het klooster van Buwe Harkema eens stond. Zoals het daar ligt, grimmig, donker en zanderig, kreeg het in de vuige volksmond al snel de naam ‘Spokenpad’. Het werd er niet anders van maar groef zich alleen maar dieper in het struweel. Op die leeftijd ben je niet meer zo snel beledigd.

Voor mij ligt nog zo’n drie kilometer gewone maar eenzame en donkere asfaltweg, een soort voorgeborchte voor de Monniksgreppel. Ik fiets rustig, mechanisch, mijn hoofd nog vol produktiespanning, en zoek al fietsend mijn walkman-met-heel-hifi-koptelefoon op. Muziek van Jethro Tull zal mij begeleiden op deze tocht. Terwijl ik mijn koptelefoon opzet ziet mijn ooghoek een vage beweging aan de kant van de weg. Ik ruk mijn hoofd om maar zie niks. Vooruitkijkend neem ik weer die net wegglippende beweging waar en boven het geluid van de wind uit schuifelt er iets langs de struiken. Het blijkt slechts een koe die onrustig slaapt in haar weiland. De gitaar van Martin Barre schuurt over mijn trommelvlies, mijn lichaam past zich al snel aan aan het ritme van de drums. Ik fixeer op de lichtvlek van mijn koplamp die allang niet meer door een dynamo wordt gevoed, maar — zoals het een high-tech mens betaamt — door een pakketje oplaadbare cellen. Kon ik maar zo gemakkelijk van mijn spanning afkomen als die cellen.

Als ik langs het slapende hertenkamp kom, waar een pauw bovenop het geitenhok zit te wiebelen, bromt Ian Anderson in mijn oor: “All kinds of animals coming here.” Toepasselijk. “Occasional demons, too.” Lijkt wel een weerbericht, hier en daar een demon, denk ik. Ik giechel een beetje maar het voelt niet lekker aan, onnatuurlijk. Je lacht wel, denk ik, maar je bent niet blij. Tot nu toe stonden er nog straatlantaarns om de vijfhonderd meter, maar de laatste komt in zicht en de zwarte mond van de Monniksgreppel nadert in rap tempo. Daar geen huizen met verlichte raampjes zoals hier, slechts kilometers zandpad tussen bomen, zo oud dat het mij duizelt. Kippevel houdt stug aan. Dan steek ik voor de laatste maal over, fiets langs de laatste boerderij. Op het bordje aan de kant van de weg had net zo goed ‘Einde Bewoonde Wereld’ kunnen staan als ‘Fietspad’.

Voor mij ligt een strook beton van een halve meter breed met daarnaast, gescheiden door een keurige rij scherpgepunte, rechtopstaande bielzen, dat verdomde zandpad. Aan weerszijden bomen en struiken. Achter mij klinkt een hoge, schelle kreet. De stem van de rede haast zich mij te vertellen dat het alleen maar een pauw is. Vaag hangt er een meloenpunt maan boven de boomtoppen zodat de lucht iets verlicht wordt. Boven de inktzwarte bomen zweven zwarte slierten ding. Waarschijnlijk vleermuizen, zegt mijn brein. Om mij heen heerst absolute duisternis. De grond trekt damp en koud op. Doet mij huiveren. Tull speelt luguber fluit en zingt over zwarte katten op de kade. Ook mijn nekhaar staat nu rechtop. Plotseling barst er iets los, pal naast mij. Iets vliegt luid fladderend op! Mijn hart lijkt even stil te staan. Als het weer begint bonkt het zo hart in mijn oren dat het de schelle stem van Anderson overstemt. Ik tril over mijn hele lichaam. Mijn brein probeert contact met me te krijgen, me te vertellen dat het alleen maar een koppel eenden was en dwingt me te concentreren op de lichtvlek van mijn koplamp op het beton. Daardoor merk ik dat het licht steeds zwakker wordt. Vergeten op te laden. Shit! Dit was niet de bedoeling. Straks zit ik zonder licht op dit ellendige pad! Maar het licht wordt steeds zwakker, ik moet naar een lagere versnelling schakelen om niet tegen die puntige bielzen op te fietsen, stel je voor dat je daar op valt, buik opengereten, ingewanden uitpuilend, doodbloedend tussen….

Visioenen van Lovecraft-monsters trekken aan mijn geest voorbij terwijl de zangstem verandert in de huil-hikkende lach van de krankzinnige Abdoel Alhazred. Dicht in mijn oor balkt het onheilspellend: “Lee-et’s go in wet corridors, dive down drains.” Hysterie breekt uit. En mijn hoofd slaat wild heen en weer zonder dat ik er controle over heb. En achter mij is geen licht meer te zien en voor mij ook niet en mijn koplamp sterft langzaam af. Nat en koud raakt aan mijn blote hand, doemt voor me op, slaat hard in mijn gezicht. Ben ik dat, die daar zo hard gilt? In mijn oor buitenaardse geluiden. Mijn denken raakt volkomen blank terwijl takken vol bladeren in mijn gezicht slaan, mijn lijf trilt en ik verkleum tot op het bot bij macaber mandolinespel en het geluid van de helse fluit.

Na vijfhonderd jaar blinde paniek zie ik een licht in de verte. Straatlantaarn! Jezus! Nog nooit zo blij geweest. Maar achter mij loert nog steeds het donker en mijn lamp is slechts een geel puntje. In de verte flikkert het, nadert, is ineens weg en verschijnt weer na een harde klap van natte takken in mijn gezicht. De adrenaline bruist uit mijn oren als ik eindelijk de weg bereik. Maar dan valt ineens alle spanning weg. Ik besta nog. Ik ben niet eens door de duivel opgevreten. Een innige dankbaarheid welt op als al mijn haartjes één voor één gaan liggen en mijn hele geest is gevuld met een enkele gedachte: “Godverdomme, wat was dát lekker!”

Sierk Meijer, september 1991

Met kracht wordt de laatste lucht uit mijn lijf geperst door een hele meute fanatiek zwetende woestelingen. Het is donker, het regent, het lawaai is oorverdovend. Ben ik in de hel, of in een buitenlandse gevangenis? Neen. Ik ben bij een optreden van de Engelse pretpunkformatie The Toy Dolls.

Vier dagen eerder word ik opgebeld door een vriend van me, die vraagt of ik vrijdagavond mee ga. Waarheen? Dorst ik te vragen. Nou, naar Sneek natuurlijk, daar komen immers de Toy Dolls? Jazeker, zeg ik, dat is best. Vrijdag acht uur zullen we worden opgepikt door een bus — we gaan met een man of veertig. Jeetje. Als ik neergelegd heb zit ik me nog minstens een uur af te vragen of ik hier wel goed aan doe. Nou moet u weten dat ik niet echt in de punkscene zit. Ik ben dertig, gelukkig getrouwd, twee kinderen en nog twee op komst, een eigen huis, vaste baan enzovoort. Een avondje uit is meestal een avondje theater, en mijn favoriete muziek wordt gemaakt door Jethro Tull. Sommige mensen zouden mij alleen al hierom een oude zak willen noemen, en wie ben ik om daar wat van te zeggen? Natuurlijk kende ik in ’76 de hele elpee van de Sex Pistols uit mijn hoofd en had ik banden vol met Stranglers en Boomtown Rats en zo, maar dat is alweer een hele tijd geleden. Ik ken de Toy Dolls alleen van een paar elpees, verder niet. Ach, what the heck, wij gaan naar Sneek, baat het niet, het schaadt ook niet — hoop ik. Dus sta ik vrijdagavond om acht uur netjes klaar, niet al te nieuwe kleren aan en schoenen met stalen neuzen, verder geen concessies aan de punkwereld, mijn haar blijft gewoon zoals het is en voor ieder die daar commentaar op wil geven zijn de stalen neuzen bedoeld. Mijn maat loopt er even normaal bij als ik, je zou niet zeggen dat we naar een punkoptreden gaan. Terwijl we op de bus wachten, kijken we elkaar eens aan, ik zeg: Vader gaat op stap. Hij lacht, we voelen ons beide nog niet erg op ons gemak.

Om kwart over tien waart het gerucht rond dat het gaat beginnen. Er zijn dan inmiddels zo’n vierhonderd man in het gebouw aanwezig. We lopen massaal de donkere zaal in, ik volg enige punkvrienden die wel de beste plekjes zullen kennen. We moeten naar voren, hoor ik. Ik houd iemand vast want aan alle kanten dringt er volk langs. Midden in de zaal verlies ik het houvast. Ik kan ook niet verder naar voren dringe, de boel zit echt bomvol. Mocht ik flauwvallen door de ontberingen dan blijf ik toch wel staan, ruimte om te vallen is er niet. Ik hoor aan een doordringend gebrom dat de PA overduidelijk aan staat. Dat belooft was. Ineens snerpt er een stem door het duister: WAKEY WAAAKEY! Meteen daarna begint een lawaaibrij van gitaar, bas en drums, loeihard en razendsnel. De punk barst in al zijn hevigheid los. Tegelijkertijd breken er overal om mij heen gevechten uit. Er wordt zo hard gevochten dat er echt mensen door de lucht vliegen en allemaal tegelijk op mij neerkomen. Het duurt even voor het echt tot mij doordringt. SHIT! Ik zit midden in een enorme pogo, man! Ik moet zorgen dat ik hier iets aan doe, voor ik geheel en al verpletterd raak. Vertwijfeld probeer ik nog even de neervallende punkers van mijn vege lijf te weren, maar dat haalt weinig uit. Er zullen drastischer maatregelen genomen moeten worden. Ik steek beide — toch niet zo vreselijk tengere — armen omhoog, zet mij af en dreun met alle geweld in de menigte. Het is een manier van reizen. Zo geraak ik na enige tijd verder naar achter in het zaaltje, waar het vaarwater rustiger is. Hier staat men nog wel mannetje aan kereltje, maar meer beweging dan enig nerveus gewiebel zit er niet in. Ik geloof dat ik hier maar even blijf. Inmiddels zijn de Toy Dolls al aan hun vierde of vijfde nummer toe, het aantal is niet goed te noemen, want tussen de verschillende nummers zit geen ruimte.

De groep blijkt uit maar drie leden te bestaan. Achter het drumstel is iemand in pyjama verschrikkelijk hard aan het werk, voor hem staan twee mannen in felgekleurde Amerikaanse shirtjes, een bassist die er verder vrij normaal uitziet met een snelle zonnebril op, en een heel mager klein kereltje met een enorme bek met blikkerende tanden die als een razende op zijn gitaar bezig is en tegelijk in moordend tempo de microfoon kapot schreeuwt. Dus dat moet Olga zijn. Hij is eigenlijk precies zoals ik me hem voorgesteld had. Alleen, ik hoor steeds van iedereen dat Olga astmatisch is. Hoe kan hij dan zo lang in die microfoon blijven schreeuwen? Al sinds de band is begonnen te spelen regent het bier, maar niemand kan het wat schelen. Het vocht komt toch overal vandaan. Je zweet, je buurman of buurvrouw zweet, plaatselijk staat er iemand te spugen, wat maakt een biertje dan nog uit?

Het optreden van de groep verloopt vlekkeloos. De heren amuseren zich zo te zien nog best ook, en almaar achtereen dreunt die razende kadans van de muziek door met daarbovenuit de onmenselijk krijsende stem van Olga. Dat zo’n miezerig mannetje zo ongelooflijk kan schreeuwen. Ik geniet enorm. Van tijd tot tijd, als er weer even een pogo oplaait, spring ik mee of sla ik van me af. Ik raak iemand nogal hard, hij kijkt me lodderig aan, legt dan een arm om mijn schouder, lacht blij. Ik lach vriendelijkterug. Het was ook niet persoonlijk bedoeld.

Als er voor me een meisje komt staan met haar haar als een werpster gestijfseld en me daar een paar keer gevoeligt mee in de ogen springt, besluit ik naar voren te gaan. Ik heb mijn vrienden daar al zien hangen. Verrassend gemakkelijk spring ik door het pogo-gebied naar het podium. Olga heeft inmiddels een rood-witte stippeltjesjurk aangetrokken. Een beroemde wielrenner zeikt in een hoek zoals beroemde wielrenners dat doen. Ik zie de andere brave huisvader ook weer, hij heeft een skinhead vast die op zijn beurt het podium vast heeft, zodat hij niet door de razende menigte naar achter kan worden gedrukt. Ik schreeuw mee met iedereen als Olga Deirde’s A Slag zingt en word regelmatig vermorzeld door de woeste meute achter mij. Maar ik versaag niet!

Dan schreeuwt Olga: ‘See you next year!’. Het podium is leeg. Maar vlak voor mijn ogen hangt de setlist, ik zie dat ze twee toegiften willen spelen, in totaal toch nog zes nummers. Brullen maar. Ze komen terug. Olga grijpt een banaan van het podium, neemt een paar happen en schreeuwt meteen het volgende nummer de zaal in. Gratis voedsel voor de fans. Een stagediver springt hoog van het podium af, wij maken beleefd plaats, hij smakt met een rotdreun tegen de houten vloer. Nooit te beroerd om te helpen. Dan, als de laatste dreun van Nellie The Elephant wegsterft, is het uit met de pret. Ik heb genoten tot in mijn teenkootjes, maar ben in vijf kwartier wel volledig uitgewoond, mijn stem kwijt en zo gammel als een oude krant. Serves you right.

Sierk Meijer, november 1989.

Je kon ze bijna horen denken: “Wat moeten we met die kerel?”. Het was ook maar een heel klein fabriekje, op de grens van Iowa en South Dakota, met een vrij simpel productielijntje voor honden- en kattenvoer in blik. Niet veel bijzonders, en ik was er dan ook zomaar uitgekeken. Ik was er omdat de Plant Trainer daar specialist op het gebied van Occupational Safety & Health was, en daar moest ik heel veel van leren, daarom was er een volle week uitgetrokken. De training bestond uit het overhandigen van een boek met de woorden: “It’s all in there.” en toen had ik dus nog wat tijd over.

Het was een typisch Amerikaans stadje: een mall, wat vreettenten en verder geen ruk te doen. En ik was er alleen. Nou was ik al eens naar Orange City gereden om naar het klompendansen op Tulip Day te kijken, maar waar werd een mens ook niet vrolijk van. Dus zat ik overdag wat te werken in een geleende cubicle en schoof ik ś avonds aan de bar in een van de steak houses om een hapje te eten, en dan terug naar het hotel.

Op donderdag kwam mijn collega, die van Safety & Health, bij me: “Zeg, hebben jullie in Nederland ook vrije dagen?” Daar moest ik wel even om lachen. Twee keer zoveel als jullie, dacht ik, maar ik hield mijn fatsoen en zei: “Ja, hoezo?” “Nou, nu je hier toch bent, eh, als ik jou was ging ik naar de Black Hills! Wie weet wanneer je de kans weer krijgt! Je hebt toch een auto?” Jazeker, ik had een gloednieuwe Ford Taurus meegekregen van het verhuurbedrijf, dat was geen probleem. “Maar is dat niet heel ver?” Hij lachte breed en zijn hele snor bewoog: “Nee, man! Dat is maar acht uur rijden!”

Dus stapte ik na werktijd in de Taurus, zocht de Interstate op en zette de cruise control op 75. Gelukkig dat er in South Dakota geen kip woont, mag je toch 10 mile harder dan in de andere staten! Op de radio waren heel veel countryzenders, maar dat was ik al gewend dus zette ik mijn zelfgebrande Jello Biafra cd maar weer op en even later donderde Full Metal Jackoff door de auto. Mooi! Verder was er de komende uren veel landschap in zicht met wat bergen in de verte en wat groen spul hier en daar. Zo nu en dan een Food Exit met de bekende MacDonalds en PizzaHut borden, maar dat was het wel. Toen ik na een paar uur bij zo’n exit afsloeg en een kroeg ontdekte die me wel wat leek, zag ik wat te veel pickups voor die tent staan. Iedereen is daar gewapend, maar even niet doen. Dus maar een quarterpouder uit de McDrive en weer door, tot ik het rond tien uur ś avonds wel mooi vond en incheckte bij een Holiday Inn.

De volgende ochtend snel een uitgedroogde bagel van het ontbijtbuffet gepakt, bakje slappe koffie er bij en weer op weg! En al na een paar uur doemden de bergen in de verte op. Na een stop bij het beroemde Wal Drug, wat een wat uitvergrote souvenirwinkel in een cowboyfilmset bleek, reed ik dan toch de Black Hills in en zag de wegwijzers voor Mount Rushmore al staan. Daar dan eerst maar eens kijken.

Maar dat viel tegen. Het zijn alleen maar vier akelig grote presidentenkoppen aan een berg en dat is het dan. Nou ja. Maar ik wist dat dit Sioux-land was en na de reservaten die ik in Nebraska had gezien en die alleen maar bestonden uit een groot casino, wilde ik wel eens echte indianen zien! Op de kaart (google maps bestond nog niet) zag ik het Crazy Horse Memorial staan, en daar wilde ik heen! Dat was nog best een heel gedoe, want de Black Hills zijn best groot, met heel veel kronkelweggetjes en heel veel bomen en rotsen, maar uiteindelijk zag ik de borden en een brede weg die naar een parkeerterrein leidde.

Zo kwam je op de berg naast het Memorial leerde ik, en vanaf daar kon je het echte werk mooi zien. Op de top van de berg stond een wit standbeeld van een meter of zes hoog, als model van wat het worden moest: Chief Crazy Horse op een paard, en daar achter zag je de volgende berg, zo’n tweehonderd meter hoog, waar het dertig meter hoge gezicht van Crazy Horse al uitgehouwen was. Je zag tientallen mensen bezig met graafmachines, drilboren en wat niet al. Het werd vooral heel groot, begreep ik. Naast het witte beeld was een ruimte waarin werd gepresenteerd wat het moest worden en hoe het begonnen was en zo, en het bleek dat er een poolse beeldhouwer in 1939, op verzoek van Lakota-chief Standing Bear, met zijn ezeltje en een pikhouweel de berg op geklommen was om dat beeld uit te hakken. Daar waren wat mensen bij gekomen, hij was getrouwd met een van die mensen en ze hadden wat kinderen gekregen en er kwamen nog wat meer mensen bij, en zo ontstond het plan om naast het beeld een hele campus te maken waar de Lakota en Dakota stammen hun eigen centrum zouden hebben, met musea, een universiteit, productiecentra, alles geheel volgens de filosofie van het oude volk.

Het eerste museum was er al, niet alleen maar gewijd aan de Lakota, maar aan alle oorspronkelijke bewoners. Daar ook de verslagen van alle moordpartijen door de blanken, de uitheemse ziektes die zo veel mensen het leven hadden gekost, maar ook de beelden van de trotse stammen die, hoewel uitgedund en beroofd, toch hun eigen leven leiden en blijven geloven dat je de aarde niet kunt bezitten en dat je de natuur als je broeder of zuster moet beschouwen, iets wat de blanke man daar nooit heeft kunnen begrijpen.

Ik heb er uren doorgebracht totdat ik me bedacht dat ik nu toch wel terug moest als ik de volgende dag nog op het vliegveld van Sioux City wilde zijn, dat was nog eens acht uur terug. Maar die acht uur was wat stiller dan de heenreis.

Sierk Meijer, 27 augustus 2017.